Υλικό Προετοιμασίας

Mαθαίνω να αγαπώ τον άνθρωπο

Για τον τρόπο προσέγγισης των μαθητών στο συγκεκριμένο πρόγραμμά μας, μπορείτε να εντάξετε τις εξής δραστηριότητες:

Α. ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

Υλικά: φτιάχνουμε κάρτες που αναγράφουν ποικίλα συναισθήματα (χαρά, λύπη, θυμός, ενθουσιασμός, αγάπη, ζήλια κ.α.)
Τα παιδιά τραβούν με την σειρά την κάρτα ενός συναισθήματος. Το συναίσθημα που θα τους τύχει καλούνται να το αναπαραστήσουν με γκριμάτσες, τόνο φωνής, κινήσεις κ.α. στην τάξη και οι υπόλοιποι μαθητές καλούνται να το αναγνωρίσουν.
Σκοπός είναι να αναγνωρίζουν όλοι τα συναισθήματα χωρίς να χρησιμοποιούν λόγια.

Β. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥτων Mayer, Salovey&Caruso για την αντίληψη των συναισθημάτων.

Υλικά: Μπορούν να δωθούν διάφορα έργα τέχνης (πίνακες ζωγραφικής, κατασκευές, φωτογραφίες, αγαλματίδια κ.α.)
Ο εκπαιδευτικός τα παραθέτει στην τάξη και αφήνει χρόνο στους μαθητές να καταγράψουν τα συναισθήματα που τους προκαλούν με κάποια αιτιολογία.
Σκοπός να ανακαλύψουν σχεδόν όλοι οι μαθητές παρόμοια συναισθήματα και να αναπτυχθεί η φαντασία τους.

 Γ. Xορεύοντας με τα συναισθήματα.

Μια μουσικοκινητική δραστηριότητα κατά την οποία οι μαθητές εκφράζουν τα συναισθήματά τους μέσο του χορού.

Οδηγίες:

  • Ο εκπαιδευτικός επιλέγει διάφορες μελωδίες , κατά τις οποίες οι μαθητές καλούνται να δείξουν τα συναισθήματα που τους προκαλεί κάθε μια. Ύστερα γίνεται μια συζήτηση και ο καθένας εξηγεί πως ένιωσε με τις μελωδίες (είναι πολύ πιθανόν να μην νιώθουν όλοι το ίδιο, με κάθε μελωδία).
  • Στη συνέχεια, σε δεύτερο στάδιο οι μαθητές και ο εκπαιδευτικός χωρίζουν την τάξη σε 4 μέρη, όπου το καθένα εκπροσωπεί και ένα συναίθημα (Χαρά-Λύπη-Θυμό-Φόβο).
  • Έτσι κάθε φορά που ακούγεται μια μελωδία οι μαθητές διαλέγουν και το μέρος στο οποίο πρέπει να χορέψουν.
  • Τέλος, μπορούν να διακοσμήσουν τα 4 μέρη της τάξης με αντικείμενα ή εικόνες που αντιστοιχούν σ’ αυτό το συναίσθημα. Π.χ.

    αντικείμενα: στην λύπη σκουπίδια πεταμένα, στην χαρά ένα λουλούδι, στον θυμό ένα σπασμένο παιχνίδι, στον φόβο ένα κουκλάκι που θα μπορούσε να προκαλεί αυτό το συναίσθημα κ.α.

    ζωγραφιές: κάθε μαθητής ζωγραφίζει κάτι που θα αντιπροσωπεύει καθένα από τα 4 διαφορετικά συναισθήματα.

.

Άγρια ζώα της Ελλάδας

Για τον τρόπο προσέγγισης των μαθητών στο συγκεκριμένο πρόγραμμά μας, μπορείτε να εντάξετε τις εξής δραστηριότητες:

Α. ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ - ΠΑΝΤΟΜΙΜΑ.

Υλικά: Απλές κάρτες που αναγράφουν το όνομα διαφορετικού ζώου
Κάθε μαθητής επιλέγει μια κάρτα και τυχαίνει ένα ζώο. Στη συνέχεια το αναπαριστά και οι υπόλοιποι βρίσκουν ποιο ζώο είναι.
Σκοπός να βρεθούν όλα τα ζώα από τους μαθητές και στο τέλος να τα κατηγοριοποιήσουν σε αυτά που κινδυνεύουν πιο πολύ και ποια όχι.

Β. ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΖΩΟ - ΤΡΟΦΗ

Υλικά: φωτογραφίες με ζώα και με τροφές.
Σκοπός είναι η αναγνώριση των ζώων από τους μαθητές και στη συνέχεια η σωστή αντιστοιχία με τις τροφές τους.

 Γ. ΑΚΟΥΩ ΚΑΙ ΒΡΙΣΚΩ

Οι μαθητές ακούν ήχους ζώων και βρίσκουν από ποιο ζώο προέρχονται.

Οδηγίες:

Οι μαθητές που είναι όρθιοι έχουν δεμένα τα μάτια τους με ένα μαντήλι και ακούν διάφορους ήχους ζώων.

  • Σκοπός είναι να αναγνωρίσουν τους διάφορους ήχους των ζώων από τα οποία προέρχονται. Στη συνέχεια, μπορούν να αναπαριστούν κάθε φορά το αντίστοιχο ζώο.
  • Σ’ αυτήν την δραστηριότητα ο εκπαιδευτικός μπορεί να τους δώσει μια καρτέλα ή ένα χαρτί που έχει σημειωμένο το σχήμα Χ ή σταυρού. Οι μαθητές εκτός από το να αναγνωρίζουν τον ήχο πρέπει να σημειώνουν και από ποιο σημείο της τάξης πιστεύουν ότι προέρχεται, ενισχύοντας έτσι ακόμα πιο πολύ την προσοχή τους.
  • Τέλος, με αφορμή τη δραστηριότητα γίνεται μια συζήτηση και τίθενται προβληματισμοί για τα άγρια ζώα (π.χ. Γιατί είναι σπάνιο να ακούσουμε τους ήχους τους στην καθημερινή μας ζωή; Ακόμα και σε ένα δάσος θα τα δούμε εύκολα; Ποια είναι η σχέση τους με τον άνθρωπο;)

Ελλάδα: χώρα ποιητών και συγγραφέων

Για τον τρόπο προσέγγισης των μαθητών στο συγκεκριμένο πρόγραμμά μας, μπορείτε να εντάξετε τις εξής δραστηριότητες:

Α. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΟ ΤΟΥΣ.

Οι μαθητές επιλέγουν ανά ομάδες 3-4 ατόμων κάποιο λογοτέχνη. Στη συνέχεια, αναζητούν πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό για τη ζωή και το έργο που έχει προσφέρει στην ελληνική λογοτεχνία. Κάθε ομάδα παρουσιάζει το υλικό της, με όποιο τρόπο επιθυμεί (powerpoint, κολάζ, φωτογραφίες κ.α.)

Μπορείτε να επιλέξετε κάποιους από τους παρακάτω λογοτέχνες, οι οποίοι παρουσιάζονται στην διαδραστικήτανία.

«ΒΙΝΤΣΕΝΤΖΟΣ ΚΟΡΝΑΡΟΣ,ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΟΡΤΑΤΣΗΣ,ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΝΔΥΛΑΚΗΣ, ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ,ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ, ΑΙΣΧΥΛΟΣ, ΣΟΦΟΚΛΗΣ,ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ, ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ, ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΣΩΚΡΑΤΗΣ, ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ,ΗΣΙΟΔΟΣ,ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ,ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗΣ,ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΙΖΥΙΝΟΣ,ΚΩΣΤΑΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΗΣ,ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΚΑΡΙΜΠΑΣ, ΜΑΝΩΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ, ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ, ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΚΑΒΙΤΣΑΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ, ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ,ΟΜΗΡΟΣ, ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΙΔΗΣ,ΣΑΠΦΩ, ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΙΔΗΣ,ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ, ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΥΡΙΒΙΛΗΣ, ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΗΣ, ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΛΒΟΣ, ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ, ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟΣ, ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ, ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ, ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ,ΆΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ»

Β.ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Οι μαθητές με τη βοήθεια του εκπαιδευτικού, αναζήτούν διάφορες φράσεις που έχουν μείνει στην ιστορία σας αποφθέγματα. Στη συνέχεια, τις παρουσιάζουν στην τάξη με σκοπό να ανακαλύψουν οι υπόλοιποι μαθητές σε ποιόν λογοτέχνη ανήκουν. Στο τέλος, αυτός που κερδίζει επιλέγει τον αγαπημένο του λογοτέχνη τον οποίο και θα μελετήσουν αναλυτικότερα τις επόμενες ημέρες οι μαθητές. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν ζωγραφική, κολάζ, φωτογραφίες κλπ.

Σημείωση: Σε αυτήν την δραστηριότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί διαθεματικά η Γεωγραφία. Οι μαθητές παίζοντας το παιχνίδι, εκτός από τις φράσεις, μπορούν να βοηθούν δίνοντας στοιχεία που αφορούν τον τόπο καταγωγής του λογοτέχνη.

Γ. ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

Οι μαθητές δημιουργούν παίρνοντας ερεθίσματα από την καθημερινότητα ένα δικό τους λογοτεχνικό έργο.

Οδηγίες:

  • Αρχικά, ο εκπαιδευτικός μαζί με τους μαθητές επιλέγουν ένα λογοτεχνικό έργο (π.χ. ενός συγγραφέα με αντιπολεμική λογοτεχνία). Στη συνέχεια, καλούνται να ερευνήσουν τους λόγους και τα ερεθίσματα του συγγραφέα που τον οδήγησαν να γράψει ένα τέτοιο έργο (π.χ. έζησε τον β΄παγκόσμιο και βίωσε την αγριότητα του πολέμου).Ακολουθεί συζήτηση εστιάζοντας στο ότι η λογοτεχνία είναι επίκαιρη, δεν παύει να είναι ένας τρόπος έκφρασης κ.α .
  • Στη συνέχεια, οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες των 3-4 ατόμων. Η κάθε ομάδα αναλαμβάνει ένα θέμα που την προβληματίζει, της προκαλεί χαρά με βάση την επικαιρότητα (ακόμα κι από τη σχολική ζωή). Εφόσον γίνει συζήτηση ανά ομάδα και με τον εκπαιδευτικό, οι μαθητές συνεργάζονται και συγγράφουν τις ιδέες τους φτιάχνοντας ένα ποίημα (είτε και πεζό).
  • Τέλος, γίνεται παρουσίαση στην τάξη και η κάθε ομάδα εξηγεί τους λόγους που την οδήγησαν να ασχοληθεί με το αντίστοιχο θέμα. Εάν υπάρχει εφημερίδα του σχολείου, δημοσιεύονται τα έργα των μαθητών.

Η γη ανήκει σε όλα τα παιδιά του κόσμου/ λέμε όχι στο ρατσισμό

Για τον τρόπο προσέγγισης των μαθητών στο συγκεκριμένο πρόγραμμά μας, μπορείτε να εντάξετε τις εξής δραστηριότητες:

Α. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΟΛΑΖ

Υλικά: φωτογραφίες και χαρτόνι
Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες και επιλέγουν μια ήπειρο (ή χώρα) που τους ενδιαφέρει. Στη συνέχεια καλούνται να αναζητήσουν πληροφορίες και φωτογραφικό ή οπτικοακουστικό υλικό από κάθε ήπειρο (ή χώρα). Αφού το υλικό παρουσιαστεί μπορούν να κατασκευάσουν όλοι μαζί ένα κολάζ πολυπολιτισμικού χαρακτήρα , παρατηρώντας τα κοινά και τα διαφορετικά στοιχεία κάθε τόπου και πολιτισμού.

Β. ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ

Oι μαθητές αφού έχουν χωριστεί σε ομάδες και έχουν επιλέξει μια ήπειρο ή χώρα, αναζητούν όλοι κάποιες συγκεκριμένες εκφράσεις που προτείνει ο δάσκαλος (π.χ. «Γεια!», «Πώς σε λένε;», «Από πού είσαι;», «Είμαι ευτυχισμένος»).
Σημείωση: Η επιλογή χώρας/ηπείρου της ομάδας με τον δάσκαλο γίνεται «κρυφά» από τους υπόλοιπους μαθητές.

Σκοπός είναι να παρουσιαστούν οι εκφράσεις αυτές στην αντίστοιχη ξένη γλώσσα της χώρας που έχει επιλέξει να εκπροσωπήσει κάθε ομάδα. Νικήτρια είναι η ομάδα που θα ανακαλύψει τις περισσότερες χώρες/ηπείρους που παρουσιάζουν οι ομάδες.

 Γ. ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΡΟΛΩΝ

Οι μαθητές αναλαμβάνουν διαφορετικούς ρόλους και βιώνουν τη διαφορετικότητα.

Οδηγίες:

  • Αρχικά , ο εκπαιδευτικός κάνει συζήτηση με αφόρμηση κάποιο οπτικοακουστικό υλικό, με παιδιά καταγόμενα από άλλες χώρες και με παιδιά «διαφορετικά», για το ποιες δυσκολίες πιστεύουν πως μπορεί να αντιμετωπίζουν στη ζωή τους αυτά τα παιδιά, είτε ανάλογα την χώρα από την οποία κατάγονται είτε λόγω της εμφάνισής τους, της θρησκείας τους κ.α.
  • Στη συνέχεια, ο εκπαιδευτικός έχει τυπωμένες κάποιες φωτογραφίες- καρτέλες με παιδιά από διάφορες κοινωνικές, πολιτισμικές κ.α. ομάδες (π.χ. παιδί με γυαλάκια, φτωχός εργάτης, μετανάστης, άτομα από διάφορες φυλές). Τις μοιράζει στους μαθητές και ο καθένας αναγνωρίζει τον ρόλο που έχει πάρει και εξηγεί τις διαφορές που πιστεύει πως έχει με το παιδί αυτό. Επίσης, οι μαθητές αλλάζουν το όνομά τους για το παιχνίδι ρόλων (π.χ. σήμερα θα ονομάζομαι Φατμέ, Αλεξάνδρα, Τζόσεφ). Στη συνέχεια, μπορούν να σκεφτούν πολλά από αυτά που θα έκαναν τα παιδιά στην καθημερινότητά τους και να παίξουν το παιχνίδι ρόλων στην ομάδα.
  • Τέλος, γίνεται συζήτηση με τον εκπαιδευτικό και τους μαθητές για την εμπειρία τους, καταλήγοντας πως ανεξαρτήτως τις διαφορές οι ανάγκες τους είναι ίδιες, ως παιδιά.

Nικάμε τη βία και τον σχολικό εκφοβισμό

Α. ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟ

Οι μαθητές μαθαίνουν τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός και μαθαίνουν να τον εντοπίζουν.

Οδηγίες:

  • Αρχικά, οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες των 4 ατόμων.Ο εκπαιδευτικός δίνει στους μαθητές ένα κείμενο από το ημερολόγιο ενός μαθητή που έχει πέσει θύμα σχολικού εκφοβισμού και γίνεται ανάγνωση.
  • Σκοπός είναι να εστιάσουν οι μαθητές σε αυτά που πιστεύουν πως δηλώνουν ότι έχει υποστεί ο μαθητής bullying (π.χ. συναισθήματα, τι τον ενοχλεί, αλλαγές στη συμπεριφορά). Παρατίθεται ένα ενδεικτικό απόσπασμα (προτεινόμενo από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Ενδυναμώνω- Εnable» 2015):

    Αγαπητό ημερολόγιο,
    Τις τελευταίες εβδομάδες κάποιοι συμμαθητές μου στο σχολείο έχουν αρχίσει να μου συμπεριφέρονται διαφορετικά και αυτό με κάνει να νιώθω άσχημα και να μην πιστεύω στον εαυτό μου. Την Παρασκευή πριν από δύο εβδομάδες, στην προπόνηση του ποδοσφαίρου απέκρουσα μόνο ένα γκολ, ενώ έχασα τρία, πράγμα το οποίο με ενόχλησε πολύ. Την επόμενη εβδομάδα μερικά παιδιά της ομάδας μου μου είπαν ότι θέλουν άλλο τερματοφύλακα και να μην εμφανιστώ στην προπόνηση της Παρασκευής.

    Εγώ όμως πήγα, γιατί δεν μπορώ να φανταστώ την εβδομάδα μου χωρίς να παίξω ποδόσφαιρο. Έχασα, όμως, άλλα δυο γκολ. Το βράδυ εκείνης της μέρας κάποιος με έκανε tag σε μια φωτογραφία στο facebook, η οποία με έδειχνε να παίζω ποδόσφαιρο και από κάτω υπήρχαν απαίσια σχόλια που λέγανε πόσο άχρηστος είμαι στο ποδόσφαιρο και ότι τα αγόρια της ομάδας μου θα μου δώσουν ένα μάθημα τη Δευτέρα, για να μη μου ξεφύγει ποτέ άλλο γκολ.

    Τα σχόλια συνεχίστηκαν όλο το Σαββατοκύριακο και αυτό με αναστάτωσε πάρα πολύ. Αγχώνομαι τόσο πολύ με τη σκέψη ότι πρέπει να πάω στο σχολείο αύριο και ούτε έχω κάνει τις εργασίες μου ούτε έχω κοιμηθεί κανονικά. Φοβάμαι τόσο πολύ για το τι θα γίνει αύριο, που σκέφτομαι να προσποιηθώ πως είμαι άρρωστος, για να μην πάω στο σχολείο.

    Γιάννης

    Μετά την ανάγνωση, ακολουθεί συζήτηση με τους μαθητές και τίθενται προβληματισμοί όπως : Τι είναι ο εκφοβισμός; Γιατί συμβαίνει; Μπορείτε να ανιχνεύσετε τα συναισθήματα των άλλων;

    Οι ομάδες καλούνται να γράψουν έναν ορισμό του σχολικού εκφοβισμού και να τον διαβάσουν στην τάξη. Αφού εκφραστούν οι απόψεις καταλήγουν όλοι σε έναν κοινό ορισμό.
  • Τέλος, κάθε ομάδα καταγράφει συμβάντα που έχει δει ή έχει βιώσει και πιστεύει πως έχουν σχέση με τη σχολική βία. Κάθε ομάδα αναφέρει τα καταγεγραμμένα περιστατικά και με τη βοήθεια του εκπαιδευτικού αναγνωρίζονται ποια είναι και ποια δεν είναι bullying.

 Β. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ- ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι μαθητές χωρίζονται σε ολιγομελείς ομάδες (3-4 ατόμων), με σκοπό να αναπαραστήσουν κάποια σενάρια σχολικού εκφοβισμού, αφού πρώτα υπάρξει μελέτη και συζήτηση στην τάξη.

Διερευνήστε τους διαφορετικούς ρόλους σε περιστατικά σχολικού εκφοβισμού

Εξηγήστε τη λέξη «ρόλος» και συνδέστε την με τους ηθοποιούς που παίζουν σε ένα θεατρικό έργο. Ύστερα, αναζητήστε τρόπους αντίδρασης όλων των εμπλεκομένων σε ένα περιστατικό σχολικού εκφοβισμού και καταγράψτε τις συμπεριφορές στον πίνακα (Ποιες διαφορετικές συμπεριφορές εκδηλώνουν οι αυτόπτες μάρτυρες, τα θύματα, οι θύτες;). Τέλος, παρουσιάστε τις αντιπροσωπευτικές λέξεις και φράσεις των ρόλων, για να τις χρησιμοποιήσετε στη συνέχεια.

Σενάριο

Παρουσιάστε ένα σενάριο στην οθόνη ή στον πίνακα. Οι ομάδες συνεργάζονται για να συζητήσουν τις συμπεριφορές του κάθε ατόμου στο σενάριο. Έπειτα, προσδιορίστε τους εμπλεκόμενους σε κάθε σενάριο και ζητήστε κάποιο σχόλιο από τους μαθητές για καθέναν ξεχωριστά βοηθώντας τους να τους αναγνωρίσουν (θύτης, θύμα, μάρτυρες). Οι μαθητές αντιστοιχούν τους εμπλεκόμενους με τις περιγραφικές λέξεις/φράσεις στον πίνακα.

Αναπαράσταση

Κάθε ομάδα προετοιμάζει το δικό της σενάριο για να το αναπαραστήσει βιωματικά στην τάξη. Οι μαθητές χρειάζεται να συνεχίσουν την ιστορία κατά την δική τους άποψη. Μετά την θεατρική αναπαράσταση, οι μαθητές καλούνται να συζητήσουν για τα συναισθήματα που τους προκληθήκαν καθώς και εάν ταυτίστηκαν με έναν συγκεκριμένο ρόλο στις καταστάσεις σχολικού εκφοβισμού.

Ενδεικτικά σενάρια εφοβισμού (προτεινόμενα από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Ενδυναμώνω- Εnable» 2015)

1.ΕΛΛΗ

Η Έλλη είναι μαθήτρια. Μια μέρα κρατάει το φαγητό της στο προαύλιο του σχολείου ψάχνοντας κάπου να καθίσει. Τα άτομα της δημοφιλούς παρέας του σχολείου, όταν την είδαν να πλησιάζει, της είπαν ότι δεν μπορεί να καθίσει μαζί τους, ενώ ένα κορίτσι από την παρέα, η Ρένα, της έβαλε τρικλοποδιά, με αποτέλεσμα η Έλλη να πέσει κάτω ρίχνοντας και το φαγητό της. Η Ρένα τότε γελώντας φωνάζει: «Χοντρή αγελάδα, ούτε να σταθείς όρθια δεν μπορείς», και ο Χρήστος, ένα άλλο παιδί της παρέας, την έβγαλε φωτογραφία με το κινητό του, λέγοντας ότι θα είναι πολύ καλό θέαμα για το facebook. Τα παιδιά της παρέας γελάνε μαζί της, μέχρι που ένας δάσκαλος τη βοηθάει να σηκωθεί και φεύγει μαζί της για την τάξη.

2. ΜΑΙΡΗ

Η Μαίρη έχει μια διαφωνία με τις φίλες της. Μία από αυτές, η Άννα, δημιουργεί ένα γκρουπ στο facebook με τίτλο «Αξιολογήστε τη Μαίρη». Οι φίλες της ανέβασαν φωτογραφίες της Μαίρης με κοροϊδευτικό χαρακτήρα και προσκάλεσαν εκατοντάδες «φίλους» να γίνουν μέλη του γκρουπ, να δουν τις φωτογραφίες και να τις σχολιάσουν. Πολλά σκληρά και κακόγουστα σχόλια «ανέβηκαν» μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα στον τοίχο του γκρουπ και μάλιστα ένα έγραφε ότι «κάποια κορίτσια ετοιμάζονται να δείρουν τη Μαίρη». Η Μαίρη, από τη στιγμή που ανέβηκε το γκρουπ στο facebook, δεχόταν μηνύματα στο κινητό της που έλεγαν: «Ρίξε μια ματιά για το τι πιστεύουν όλοι για εσένα».

3. ΚΩΣΤΑΣ

Ο Κώστας κάθεται στην ουρά του κυλικείου περιμένοντας τη σειρά του. Δύο από τους φίλους του, ο Γιώργος και ο Γιάννης, πηγαίνουν προς το μέρος του και αρχίζουν να τον κοροϊδεύουν για τα ρούχα που φοράει, να τον βρίζουν και να του λένε ότι το παντελόνι του είναι «κοριτσίστικο». Δύο από τις υπεύθυνες του κυλικείου, η Μαρία και η Ελένη, ακούνε τα σχόλια που γίνονται για τον Κώστα.

4. ΑΝΔΡΕΑΣ

Ο Ανδρέας είναι ψηλότερος από τους συνομηλίκους του και με μερικά παραπανίσια κιλά. Μια μέρα, κατεβαίνοντας από το λεωφορείο, σκόνταψε και έπεσε κάτω. Ο Δημήτρης, βλέποντας τον, φωνάζει δυνατά: «Κοιτάξτε τη φάλαινα στο έδαφος!» Ο Ανδρέας, κατακόκκινος από ντροπή, σηκώνεται γρήγορα και κατευθύνεται προς το σχολείο.

5. ΤΖΕΝΗ

Η Κατερίνα και η Μαρία περπατούν στον διάδρομο του σχολείου μαζί. Η Μαρία βλέπει την Τζένη, ένα κορίτσι το οποίο της «τη δίνει» και συνηθίζει να το πειράζει. Πηγαίνει προς το μέρος της και τη σπρώχνει ρίχνοντας την στον τοίχο του διαδρόμου. Η Κατερίνα κοιτάζει γελώντας και περιμένει μέχρι να τελειώσει η Μαρία, η οποία συνεχίζει να σπρώχνει την Τζένη. Μετά οι δυο φίλες έφυγαν για την τάξη, ενώ η Τζένη έμεινε στη γωνία φανερά αναστατωμένη.

6. ΒΑΓΓΕΛΗΣ

Ο Παύλος και ο Βαγγέλης είναι φίλοι. Μια μέρα ο Παύλος ρωτάει τον Βαγγέλη: «Σου αρέσουν τα μπισκότα βανίλια-σοκολάτα;». Ο Βαγγέλης λέει: «Ναι, γιατί;» και ο Παύλος απαντά: «Γιατί είσαι κι εσύ σαν και αυτά: μισός μισός, μισός σοκολάτα - μισός βανίλια». Όσοι ήταν γύρω έβαλαν τα γέλια και ο Βαγγέλης απάντησε: «Αυτό δεν ισχύει, δεν είμαι» και έφυγε τρέχοντας.

 Γ. ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ

Οι μαθητές χρειάζεται να συνειδητοποιήσουν πως πολλές φορές «ενοχλούν» τους άλλους ή ασκούν bullying,χωρίς να γίνεται αντιληπτό πως νιώθουν αυτά τα παιδιά.

Οδηγίες:

  • Αρχικά, γίνεται συζήτηση για τον σχολικό εκφοβισμό και αναφέρονται κάποια περιστατικά (όπως στις παραπάνω δραστηριότητες), στα οποία οι μαθητές πρέπει να εστιάσουν στα συναισθήματα των θυμάτων.
  • Στη συνέχεια, τίθεται προβληματισμός για το «Πώς δικαιολογούν τη συμπεριφορά τους οι άλλοι;». Οι μαθητές αφού έχουν χωριστεί σε ομάδες καταγράφουν τις δικαιολογίες στις οποίες μπορεί να καταφεύγουν κάποιοι άνθρωποι για να δικαιολογήσουν τον εκφοβισμό που ασκούν σε άλλους. Ενδεικτικές δικαιολογίες που πρέπει να εκμαιευτούν:

    Αθώα πειράγματα/αστεϊσμοί. – Κοροϊδεύουμε φιλικά.– Αστειευόμαστε. – Σαχλαμαρίζουμε. – Ρίχνουμε το φταίξιμο σε άλλους/στην περίσταση– Παιχνίδι επί ίσοιςόροις – όλοι κάνουν το ίδιο.

    Στη συνέχεια, οι μαθητές ερωτούνται «Σκεφτείτε μια περίπτωση όπου ήσασταν θύματα ενός απλού πειράγματος (είτε σχολικής βίας) και κάποιος χρησιμοποίησε μία από τις παραπάνω δικαιολογίες. Πώς νιώσατε;».
  • Τέλος, οι μαθητές μπορούν να παίξουν ένα παιχνίδι ρόλων με τις «δικαιολογίες».

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Για τον τρόπο προσέγγισης των μαθητών στο συγκεκριμένο πρόγραμμά μας, μπορείτε να εντάξετε τις εξής δραστηριότητες:

A. ΠΑΙΧΝΙΔΙ: ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ

Προετοιμασία:
Tα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες των 3 ατόμων. Ο εκπαιδευτικός μοιράζει χαρτάκια ή καρτέλες όπου αναφέρουν το όνομα ενός αρχαιολογικού χώρου. Η κάθε ομάδα αναλαμβάνει να βρει πληροφορίες για έναν από τους παρακάτω αρχαιολογικούς χώρους, (προσοχή!) χωρίς να ξέρει η υπόλοιπη τάξη ποιον χώρο έχει αναλάβει κάθε ομάδα.                   

 Οι αρχαιολογικοί χώροι είναι οι εξής :

ΑΚΡΟΠΟΛΗ
ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
ΟΛΥΜΠΙΑ
ΔΕΛΦΟΙ
ΕΠΙΔΑΥΡΟΣ
ΜΥΚΗΝΕΣ
ΚΝΩΣΟΣ
ΦΑΙΣΤΟΣ

Οι πληροφορίες χρειάζεται να αναφέρουν για κάθε χώρο:
α) την τοποθεσία,
β) χρονολογία που δημιουργήθηκε,
γ) μικρή αναφορά ως τι χρησίμευε
δ) κάποιες γενικές πληροφορίες.

Στη συνέχεια, καλούνται να δημιουργήσουν και μια σύντομη παρουσίαση προσθέτοντας εποπτικό υλικό (εικόνες- βίντεο).

Οδηγίες:

  • Αρχικά, η πρώτη ομάδα που θα επιλεγεί ξεκινάει να παρουσιάζει στους υπόλοιπους μαθητές κάποιες βασικές πληροφορίες (χρονολογία, περιοχή στην οποία βρίσκεται κ.α.) του χώρου που έχει επιλέξει, χωρίς να αποκαλύψει ποιος είναι. Το ίδιο κάνουν και οι υπόλοιπες ομάδες μια προς μια. Στο μεταξύ, οι υπόλοιπες ομάδες κάθε φορά συνεργάζονται και καταγράφουν «μυστικά» ποιος χώρος πιστεύουν πως είναι.
  • Στο τέλος, οι ομάδες αποκαλύπτουν ποιος χώρος ήταν κάθε φορά και παρουσιάζουν ολοκληρωμένο το υλικό που έχουν ετοιμάσει. Κερδίζει όποια ομάδα βρει τους περισσότερους αρχαιολογικούς χώρους.

Στόχος:

Να γνωρίσουν οι μαθητές τους βασικότερους αρχαιολογικούς χώρους του αρχαίου πολιτισμού.

Σημείωση: Ο εκπαιδευτικός μπορεί να επιλέξει το βαθμό δυσκολίας ανάλογα την τάξη, είτε καλώντας τις ομάδες να αναφέρουν πιο πολλές και βασικές πληροφορίες στους υπόλοιπους μαθητές, είτε να αποκρύψουν περισσότερες.

Β. Δραστηριότητα: ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΣ ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΜΟΥΣΕΙΑ ΣΤΟΝ ΧΑΡΤΗ

 Υλικά – προετοιμασία :
Δίνεται σε όλους τους μαθητές ένας χάρτης της Ελλάδας (π.χ. σε φωτοτυπία) ή χρησιμοποιείται ο μεγάλος χάρτης της τάξης. Επίσης, δίνονται εικόνες με την εξωτερική άποψη των μουσείων (αντίστοιχα είτε σε φωτοτυπία ατομικά είτε σε μεγάλες εικόνες για ομαδική χρήση).

Στη συνέχεια δίνεται ο παρακάτω κατάλογος με τα μουσεία τα οποία επρόκειτο να ασχοληθούν.
        ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ
        ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
        ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΣ
        ΜΟΥΣΕΙΟ ΔΕΛΦΩΝ
        ΜΟΥΣΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

Οδηγίες:

Αρχικά, γίνεται συζήτηση με τους μαθητές σχετικά με τα μουσεία και την σημασία τους. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να θέσει προβληματισμούς και να υπάρξει μια εποικοδομητική και δημιουργική συζήτηση, ώστε να ενημερωθούν για τη σημασία των μουσείων και να εξοικειωθούν με τους με τους θησαυρούς της πολιτιστικής κληρονομίας της  χώρας  μας.

Οι ενδεικτικές ερωτήσεις για προβληματισμό είναι οι εξής:

· Τί είναι το μουσείο;
· Τι έχει μέσα ένα μουσείο;
· Υπάρχουν πολλά και διαφορετικά μουσεία;
· Γιατί οι άνθρωποι βάζουν τα παλιά αντικείμενα σε μουσεία;
· Γιατί βάζουν τα αγγεία και τα νομίσματα σε βιτρίνες;
· Τί είναι άγαλμα;
· Από τι είναι φτιαγμένο ένα άγαλμα;
· Πού βρίσκουμε τα αρχαία;
· Ποιοι τα βρίσκουν και πώς;

  • Στη συνέχεια, αφού γίνει η αντιστοίχιση εικόνων- μουσείων με τη βοήθεια του εκπαιδευτικού, οι μαθητές με τις προϋπάρχουσες γνωστικές δομές τους , προσπαθούν να βρουν σε ποια περιοχή βρίσκονται τα παραπάνω μουσεία (εδώ αναφέρουμε και τους αντίστοιχους αρχαιολογικούς χώρους). Στο τέλος, με τη βοήθεια του εκπαιδευτικού προσδιορίζεται η ακριβής τοποθεσία των μουσείων, όπου και οι μαθητές κολλούν τις εικόνες.
  • Τέλος, οι μαθητές με τον εκπαιδευτικό αφού βρουν τις αντίστοιχες πληροφορίες συμπληρώνουν τον παρακάτω πίνακα που αφορά βασικά στοιχεία των μουσείων αυτών (εδώ ο πίνακας είναι συμπληρωμένος).

ΜΟΥΣΕΙΑ ΕΙΔΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΥΡΗΜΑΤΑ
ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΘΗΝΑ Μυκηναϊκή περίοδο έως την Ρωμαϊκή και Παλαιοχριστιανική Αθήνα
ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΘΗΝΑ προϊστορική εποχή ως το τέλος της ρωμαϊκής περιόδου.
ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΟΛΥΜΠΙΑ προϊστορική εποχή μέχρι τους ρωμαϊκούς χρόνους
ΜΟΥΣΕΙΟ ΔΕΛΦΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΕΛΦΟΙ αρχαία αντικείμενα που ανακαλύφθηκαν στον αρχαιολογικό χώρο του μαντείου των Δελφών
ΜΟΥΣΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟ Περίοδος της κρητικής προϊστορίας και ιστορίας, καλύπτουν περίπου 5.500 χρόνια, από τη νεολιθική εποχή μέχρι τους ρωμαϊκούς χρόνους

 

Γ. Παιχνίδι : ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝΤΑΣ ΕΝΑ ΜΟΥΣΕΙΟ

Προετοιμασία:

    Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες των 4-5 ατόμων και κάθε μια αναλαμβάνει ένα από τα εξής 5 μουσεία: μουσείο Ακρόπολης, Εθνικό αρχαιολογικό μουσείο, μουσείο Ολύμπιας, μουσείο Δελφών και μουσείο Ηρακλείου.

    Σε κάθε ομάδα, οι μαθητές καλούνται να γίνουν ξεναγοί , συντηρητές εκθεμάτων και αρχαιολόγοι. Η κάθε ομάδα βρίσκει πληροφορίες για το μουσείο που έχει αναλάβει εστιάζοντας α) στα σημαντικότερα εκθέματά του και β) στην περίοδο από όπου προέρχονται.

Οδηγίες:

    Η κάθε ομάδα αποτελεί μια ομάδα αντιπροσώπων από το μουσείο που έχουν αναλάβει και έρχονται στην τάξη να συζητήσουν με τους μαθητές. Αρχικά, παρουσιάζουν κάποια στοιχεία, χωρίς να αποκαλύψουν το μουσείο τους. Στη συνέχεια υπόλοιποι μαθητές κάνουν ερωτήσεις για να ανακαλύψουν ποιο μουσείο εκπροσωπούν.

Σημείωση: Οι μαθητές εστιάζουν στα εκθέματα των μουσείων και παράλληλα με το ψυχαγωγικό παιχνίδι γίνεται αναφορά σε ποικίλες λεπτομέρειες ανά περίπτωση (π.χ. υλικό αγγείων, στάση των κούρων, εποχή στην οποία δημιουργήθηκαν)

Παρακάτω παρατίθεται ένας βοηθητικός κατάλογος με κάποια σημαντικά εκθέματα ανά μουσείο.

  • ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ
    Οι Καρυάτιδες
    Ο Μοσχοφόρος
    Κεφάλι του Αλέξανδρου
    Η σκεπτόμενη Αθηνά

  • ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
    Μάσκα Αγαμέμνονα
    Αργυρό ρυτό σε σχήμα κεφαλής ταύρου
    Ειδώλια αρπιστή και αυλητή

  • ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΣ
    Ο Ερμής του Πραξιτέλη
    Θηλυκή γρύπας με το νεογέννητο της
    Χάλκινος τριποδικός λέβητας

  • ΜΟΥΣΕΙΟ ΔΕΛΦΩΝ
    Ο μαρμάρινος ομφαλός
    Η Σφίγγα των Ναξίων
    Χρυσελεφάντινα κεφάλια (Απόλλωνα και Άρτεμης)

  • ΜΟΥΣΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ
    Ρυτό σε σχήμα κεφαλής ταυροκεφαλής
    Η τοιχογραφία της ταυρομαχίας
    Χάλκινο κράνος και κράνος από χαυλιόδοντες